ویلا ساحلی بخریم یا جنگلی ؟

افزایش بی‌سابقه تقاضا برای خرید و اجاره املاک تفریحی و ییلاقی از سوی ساکنان کلان‌شهرهایی نظیر تهران که ناشی از چالش‌های زیست‌محیطی، آلودگی هوا و فشارهای روانی ناشی از زندگی مدرن شهری است. این پویایی فزاینده، بازار املاک ویلایی ایران را به یکی از جذاب‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین مجاری سرمایه‌گذاری ملکی مبدل کرده است. تصمیم‌گیری جهت تملک یک ویلا، فراتر از ترجیحات سلیقه‌ای، مستلزم ارزیابی چندبعدی متغیرهای اقلیمی، هزینه‌های جاری، نوسانات بازار، دسترسی‌های ترانزیتی و چارچوب‌های حقوقی حاکم بر اراضی است. در این مقاله از ویلا پارادایس تخصصی تلاش کردیم تا با اتخاذ رویکردی ساختاریافته، پویایی‌های حاکم بر بازارهای شمالی کشور و مناطق ییلاقی اطراف پایتخت را واکاوی کرده و راهنمای جامعی برای تصمیم‌گیری بهینه خریداران و سرمایه‌گذاران ارائه دهد.

واکاوی ساختاری ویلاهای ساحلی: ویژگی‌ها، مزایا و چالش‌ها

ویلاهای ساحلی به آن دسته از واحدهای مسکونی ییلاقی اطلاق می‌شود که در نوار باریک مابین جاده‌های مواصلاتی اصلی شمالی و خط ساحلی دریا احداث گردیده و از دسترسی مستقیم به سواحل برخوردار هستند. محدودیت ژئومورفولوژیک اراضی ساحلی در شمال کشور و عدم امکان توسعه فیزیکی این اراضی، ارزش پایه‌ای بسیار بالایی را به این گروه از املاک بخشیده و آن‌ها را در صدر هرم قیمتی بازار قرار داده است.

سهولت ترانزیتی و دسترسی فصلی پایدار، از برجسته‌ترین مزایای فنی ویلاهای ساحلی است. مسیرهای منتهی به خط ساحلی عمدتاً جاده‌های اصلی، هموار و شریانی شهری هستند که برخلاف راه‌های پرپیچ‌وخم کوهستانی و جنگلی، در فصول سرد سال دچار ریزش کوه، یخبندان یا انسداد جاده‌ای نمی‌شوند. از منظر امنیتی، ویلاهای ساحلی به‌ویژه در اتمسفر شهرکی برند، از ضریب حفاظتی بسیار بالایی به دلیل سیستم‌های نگهبانی ۲۴ ساعته و دیوارهای محصور محیطی بهره می‌برند. همچنین، مجاورت با امکانات رفاهی، پاساژهای تجاری مدرن و مراکز تفریحی لوکس نظیر جت‌اسکی، قایق‌رانی و سوارکاری ساحلی، سبک زندگی پویا و پرانرژی را برای ساکنان به ارمغان می‌آورد. از دیدگاه پزشکی نیز، رطوبت نسبی هوای ساحلی از خشک شدن ریه جلوگیری کرده و یک درمان طبیعی برای افراد مبتلا به اختلالات تنفسی و ریوی به شمار می‌رود. علاوه بر این، تماشای غروب آفتاب و شنیدن طنین آرام‌بخش امواج دریا، اثرات بیولوژیک مثبتی بر کاهش استرس و تنظیم خواب ساکنان دارد.

با این حال، تملک یک ویلای ساحلی با چالش‌های فنی و نگهداری عمیقی همراه است. مجاورت دائمی با رطوبت اشباع‌شده و نمک دریا، سرعت استهلاک فیزیکی ابنیه به‌ویژه در قواره اول دریا را به شدت بالا می‌برد. این پدیده منجر به خوردگی سریع اتصالات فلزی، پوسته پوسته شدن گچ و آسیب شدید به نمای خارجی ساختمان شده و هزینه‌های بازسازی دوره‌ای کلانی را به مالکان تحمیل می‌کند. چالش بعدی مربوط به محوطه‌سازی است؛ خاک اراضی ساحلی به دلیل ساختار ماسه‌ای و شوری بالا، ظرفیت بسیار پایینی برای پرورش پوشش گیاهی غنی دارد. نگهداری از فضای سبز این ویلاها در تابستان نیازمند خاک‌ریزی‌های مکرر، آبیاری فشرده و استخدام باغبانی دائمی است که هزینه‌بر ارزیابی می‌شود. شرجی بودن شدید هوا در تابستان نیز نه تنها آسایش حرارتی محیط خارجی را مختل می‌کند، بلکه کارکرد مداوم تجهیزات سرمایشی و در نتیجه مصرف بالای انرژی را ضروری می‌سازد. در نهایت، به دلیل قیمت بسیار بالا، تقاضای مطلق برای خرید این املاک کمتر از نمونه‌های جنگلی بوده و در صورت نیاز به فروش فوری، مالکان با چالش طولانی شدن دوره نقدشوندگی، درخواست تخفیف‌های سنگین یا اجبار به تهاتر مواجه می‌شوند.

واکاوی ساختاری ویلاهای جنگلی: ویژگی‌ها، مزایا و چالش‌ها

ویلاهای جنگلی در ارتفاعات، پای کوه‌ها و مناطق مرتفع ییلاقی مجاور با پوشش درختی انبوه و رودخانه‌ها احداث می‌شوند. این املاک با فاصله گرفتن از خط ساحلی، اتمسفری کاملاً منطبق بر بکر بودن طبیعت را ارائه می‌دهند.

برجسته‌ترین مزیت زیستی ویلای جنگلی، اعتدال نسبی آب‌وهوا و رهایی از رطوبت شدید و شرجی آزاردهنده سواحل است. قرارگیری در ارتفاعات (مانند دامنه‌های البرز در نوشهر و رویان) سبب وزش نسیم‌های کوهستانی خنک در ایام تابستان می‌شود. پایین‌تر بودن بهای پایه‌ای زمین جنگلی به سازندگان اجازه می‌دهد تنوع بالایی از معماری‌های مدرن و کلاسیک را با متراژهای اراضی بسیار بزرگ‌تر و باغچه‌های مشجر گسترده خلق کنند. پوشش گیاهی انبوه و چشم‌اندازهای همیشه‌سبز، سکوت عمیق و دوری از هیاهوی توریستی سواحل، حس پناه بردن به طبیعت واقعی را به خریداران القا می‌کند. افزون بر این، جریان آب‌های روان و رودخانه‌ها در کنار صدای آواز پرندگان، فضایی بی‌نظیر برای تمدد اعصاب فراهم می‌آورد. همچنین اراضی جنگلی که در محدوده بافت مسکونی مصوب قرار گرفته‌اند (داخل بافت)، بدون هیچ‌گونه ریسک قانونی قابلیت اخذ جواز ساخت و پایان‌کار را دارا هستند.

در نقطه مقابل، انزوای جغرافیایی ویلاهای جنگلی چالش‌های لجستیکی متعددی را پدید می‌آورد. فاصله طولانی از هسته مرکزی شهرها سبب می‌شود دسترسی به مایحتاج روزانه، مراکز درمانی، داروخانه‌ها و خدمات اورژانس محدود و نیازمند رانندگی در جاده‌های طولانی باشد. جاده‌های دسترسی محلی در دامنه‌های جنگلی بعضاً باریک، شیب‌دار و بدون زیرساخت آسفالت مناسب بوده که تردد خودروها را دشوار می‌سازد. با آغاز فصول سرد سال و ریزش برف یا باران‌های سیل‌آسا، احتمال انسداد جاده‌ها و رانش زمین افزایش یافته و هزینه‌های سیستم‌های گرمایشی به دلیل کوهستانی بودن اقلیم به شدت بالا می‌رود. همچنین امنیت فیزیکی در ابنیه مستقل جنگلی به دلیل پراکندگی ساخت‌وساز ضعیف‌تر از مجتمع‌های ساحلی بوده و تأمین آن مستلزم صرف هزینه جهت استخدام سرایدار یا نصب سیستم‌های امنیتی پیشرفته است. عدم یکدستی بافت همسایگی به دلیل همجواری ویلاهای لوکس مدرن با خانه‌های بومی روستایی و طویله‌های نگهداری دام‌های اهلی، در کنار احتمال مواجهه با حیوانات وحشی یا حشرات گزنده، از دیگر جنبه‌های منفی این سکونتگاه‌ها است.

تفاوت‌ها و مقایسه تطبیقی ویلاهای ساحلی و جنگلی

بررسی ساختار کلان بازار نشان می‌دهد که انتخاب مابین این دو جغرافیا، فراتر از یک تصمیم تفریحی، اثرات مستقیمی بر سبد سرمایه‌گذاری فرد دارد. در حوزه روان‌شناسی بازار، تناقضی جدی در خصوص نقدشوندگی مشاهده می‌شود؛ بدین معنا که ویلای ساحلی به دلیل محبوبیت ذاتی همواره مورد توجه بازار است ، اما ارزش بالای معاملات آن سبب می‌شود دایره خریداران توانمند بسیار کوچک شده و در نتیجه سرعت فروش واقعی آن کاهش یابد. در مقابل، ویلاهای جنگلی به دلیل قیمت مناسب‌تر و پوشش طیف وسیعی از سطوح درآمدی، بازار معاملاتی روان‌تری را در معاملات خرد تجربه می‌کنند.

از نظر متریال ساخت، ابنیه ساحلی نیازمند مصالح مقاوم در برابر خوردگی یون‌های کلراید و نمک هستند که هزینه ساخت در مترمربع را افزایش می‌دهد. در حالی که در ساختارهای جنگلی، تمرکز اصلی بر عایق‌بندی حرارتی زمستانه و دیوارهای پیشگیرانه جهت نفوذ رطوبت کوهپایه‌ای است.

تحلیل بازارهای منطقه‌ای شمال کشور: مازندران و گیلان

توسعه املاک تفریحی در شمال ایران به طور عمده بر بسترهای جغرافیایی استان‌های مازندران و گیلان استوار است، که هر یک ساختار قیمتی و افق سرمایه‌گذاری مجزایی را پدید آورده‌اند.

استان مازندران به دلیل مجاورت نزدیک با پایتخت و اتصال از طریق جاده‌های شریانی هراز و کندوان، قطب اول و لوکس بازار املاک تفریحی کشور به شمار می‌رود. تمرکز بالای ثروت پایتخت در این منطقه، نرخ نقدشوندگی بالایی را در مقایسه با گیلان ثبت کرده است. شهرهای نوشهر و رویان به دلیل برخورداری از کمترین فاصله مابین دامنه‌های جنگلی سی‌سنگان و دریا، در زمره گران‌ترین مناطق مازندران قرار دارند. در حوزه اراضی ساحلی برند، شهرهایی نظیر ایزدشهر و بابلسر پیشتاز هستند. قیمت زمین در شهرک‌های ساحلی فوق‌لوکس ایزدشهر از متری ۹۰ میلیون تومان شروع می‌شود، در حالی که در بخش جنگلی این رقم از متری ۵۰ میلیون تومان آغاز می‌گردد. در بابلسر و در شهرک‌های اصیلی چون دریاکنار و خزرشهر با قدمتی بالغ بر نیم قرن، قیمت زمین ساحلی مرز متری ۱۲۰ میلیون تومان را رد کرده است، در حالی که اراضی جنگلی منطقه صفائیه با قیمت متری ۴۵ میلیون تومان مبادله می‌شوند. قیمت خرید ویلا در مازندران در مناطق جنگلی ارزان‌تری همچون چمستان حداقل از ۷ میلیارد تومان برای ویلاهای نقلی شروع شده و قیمت زمین قواره‌ای قابل ساخت در آن از متری ۱۳ میلیون تومان آغاز می‌گردد. در محمودآباد، کف قیمت ویلاها حدود ۱۰ میلیارد تومان و بهای آپارتمان‌های ساحلی از ۷ میلیارد تومان است، هرچند بهای املاک نوار ساحلی محمودآباد نسبت به رقبای برند مشابه کمی اقتصادی‌تر ارزیابی می‌شود.

در نقطه مقابل، استان گیلان به دلیل دوری نسبی از پایتخت و ترافیک کمتر توریستی، بازاری مناسب با افق دید بلندمدت و با بودجه‌های محدودتر ارائه می‌دهد. شروع سرمایه‌گذاری ملکی در گیلان با مبالغ بسیار پایینی نظیر ۵۰۰ میلیون تا ۲ میلیارد تومان جهت خرید اراضی بزرگ‌متراژ امکان‌پذیر است و قیمت خرید ویلا از ۳ میلیارد تومان آغاز می‌گردد. با این حال، گیلان با چالش‌هایی نظیر رطوبت نسبی بالاتر، ساخت‌وسازهای ضعیف‌تر معماری فاقد استانداردهای روز دنیا، زیرساخت‌های رفاهی نامتوازن که عمدتاً در منطقه آزاد زیباکنار متمرکز شده‌اند و ضریب نقدشوندگی پایین‌تر دست‌به‌گریبان است. جاده ترانزیتی قزوین-رشت فاقد جذابیت‌های بصری جاده‌های کوهستانی مازندران بوده و به علت نوساز بودن نسبی جریان سرمایه‌گذاری، اصطکاک میان بومیان و خریداران غیربومی در گیلان مشهودتر است.

چارچوب‌های ثبتی، کاربری اراضی و قوانین حریم ساحلی در شمال

معاملات ملکی در شمال ایران به دلیل تعدد قوانین خاص اراضی کشاورزی و منابع طبیعی، مستلزم اشراف کامل به مفاهیم حقوقی اسناد و کاربری‌ها است.

۱. دسته‌بندی اسناد ملکی

• سند شش‌دانگ: معتبرترین سند رسمی کشور است که عرصه و اعیان ملک را تماماً به نام یک شخص واحد ثبت می‌کند و بالاترین ارزش معاملاتی را دارا است.
• سند تک‌برگ: سندهای نوین کاداستری مجهز به نقشه‌های دقیق جغرافیایی و ثبتی هستند که ضریب جعل یا تداخل اراضی را به حداقل می‌رسانند.
• سند مشاع: ملکی که متعلق به چند مالک است؛ شایان ذکر است که اراضی شهرک‌های برند بزرگ ساحلی نظیر خانه دریا به علت ماهیت شهرکی معمولاً دارای اسناد مشاع اراضی هستند که معامله آن‌ها نیازمند استعلامات دقیق از دفتر مدیریت شهرک است.
• سند طلق: سندی فاقد هرگونه شریک ثبتی یا محدودیت اوقافی که مالک در آن حق تام برای هر نوع نقل و انتقال حقوقی را دارا است.

۲. کاربری اراضی و پیامدهای ساخت‌وساز

بررسی دقیق کاربری ثبتی پیش از معامله زمین، مانع از مواجهه با احکام قلع بنا و تخریب ساخت‌وسازها می‌شود. مهم‌ترین کاربری‌های اراضی عبارت‌اند از:

• کاربری مسکونی: زمین‌های دارای مجوز رسمی برای احداث بنای مسکونی که صدور پروانه ساخت از سوی شهرداری یا دهیاری و دریافت انشعابات قانونی برای آن‌ها تضمین شده است.
• کاربری باغی: زمین‌هایی مجهز به درختان میوه که امکان دیوارکشی و ساخت بنای محدود با موافقت منابع طبیعی و تغییر کاربری قانونی در آن‌ها وجود دارد.
• کاربری زراعی: اراضی وسیع کشاورزی شمال که ساخت‌وساز در آن‌ها مطلقاً ممنوع است و عمدتاً به صورت قولنامه‌ای معامله می‌شوند؛ دریافت سند رسمی زراعی پس از اخذ کد رهگیری مبایعه‌نامه امکان‌پذیر است.
• کاربری جنگلی و جلگه‌ای: اراضی بزرگی که در دامنه‌های جنگلی قرار دارند؛ بر اساس قوانین جاری، تغییر کاربری و تفکیک اراضی جنگلی-جلگه‌ای بزرگ ممنوع بوده و مجوزی برای ساخت‌وساز در آن‌ها صادر نمی‌شود، به جز شهرک‌های محدودی که پیش از این مجوزهای توریستی و تفریحی خود را دریافت کرده باشند.
• کاربری اسکان دام: زمین‌های فاقد حق ساخت مسکونی که صرفاً مجوز فعالیت‌های دامپروری و پرورش اسب را از جهاد کشاورزی دریافت می‌کنند.

۳. قانون حریم ۶۰ متری دریا و ریسک تصرفات

مطابق قانون اراضی مستحدث و ساحلی مصوب سال ۱۳۵۴، کلیه زمین‌هایی که در اثر نوسانات آب دریا پدید آمده‌اند (اراضی مستحدثه) متعلق به دولت بوده و تملک خصوصی آن‌ها باطل است. عرض حریم قانونی دریای خزر ۶۰ متر از آخرین نقطه پیشرفتگی آب در سال ۱۳۴۲ تعیین شده است. اراضی ثبت‌شده به نام اشخاص حقیقی پیش از تاریخ ۱۳/۰۷/۱۳۴۲ معتبر بوده و قابل ابطال نیستند، اما چنانچه این زمین‌ها برای طرح‌های عمومی دولتی مورد نیاز باشند، با پرداخت بهای عادلانه یا معاوضه با اراضی ملی مجاور تصرف خواهند شد. همچنین کلیه ارگان‌های دولتی موظف به عقب‌نشینی کامل از حریم ۶۰ متری سواحل و آزادسازی آن‌ها برای عموم مردم بوده‌اند.

خریداران اراضی قواره اول ساحلی با دو ریسک بسیار شدید مواجه هستند: نخست، پیشروی طبیعی آب دریا که اراضی شخصی را غرق کرده و دولت بدون پرداخت خسارت، ملک را در زمره اراضی ملی قرار می‌دهد. دوم، دعاوی حقوقی سازمان منابع طبیعی؛ برای نمونه در اراضی سلمان‌شهر، پرونده‌های متعددی گشوده شده که در آن‌ها اسناد مالکیت بخش عمده‌ای از زمین‌های مشجر به دلیل تداخل با حریم ۶۰ متری ابطال گردیده و دادگاه‌ها احکام تخریب دیوارهای بلوکی محوطه و خلع ید اراضی را صادر کرده‌اند.

راهنمای خرید ویلا در ییلاقات پیرامون تهران

ساکنان کلان‌شهر تهران همواره به دنبال گریزگاه‌های خوش آب‌وهوا جهت گذران روزهای پایانی هفته و رهایی از تنش‌های شهری هستند. مناطق ییلاقی پیرامون تهران، هر یک با برخورداری از اتمسفر اقلیمی، رژیم حقوقی اسناد و فاکتور بسیار حیاتی “دسترسی به آب”، شرایط متفاوتی را برای متقاضیان سرمایه‌گذاری ملکی پدید آورده‌اند.

مقایسه اقلیمی و زیرساختی ییلاقات اطراف تهران

تنوع اقلیمی پیرامون تهران سبب شده است که انتخاب محل خرید ویلا بر اساس ترجیحات فصلی صورت پذیرد. در حالی که مناطق شرقی نظیر دماوند و فشم دارای زمستان‌های برفی شدید و اقلیم آلپی هستند، دشت‌های غربی و جنوبی نظیر تهراندشت و شهریار، اقلیم معتدل‌تر با تابستان‌های آفتابی طولانی را ارائه می‌دهند که برای استفاده از تفریحات آبی و استخرهای چهارفصل بسیار ایده‌آل است. فاکتور حیاتی دیگر، مسئله آب است؛ در حوزه ویلاسازی، آب حکم بقای فضای سبز و استخرها را دارد. مناطقی که با بحران شدید آب مواجه هستند، خریداران را با چالش‌های حقوقی تأمین آب تانکری یا خشکی باغچه‌ها مواجه می‌سازند.

تحلیل بازارهای غربی و جنوبی: کردان، تهراندشت، سهیلیه، شهریار و ملارد

کردان به عنوان یکی از معروف‌ترین مناطق ییلاقی البرز شناخته می‌شود که دارای طبیعت کوهستانی سرد، رودخانه‌های خروشان و ابنیه فوق‌لوکس با معماری‌های مدرن ژورنالی است. با این حال، قیمت‌ها در کردان بسیار بالا بوده، بخش بزرگی از اسناد آن همچنان به صورت قولنامه‌ای مبادله می‌شوند و تأمین منابع آب برای ویلاها به سختی صورت می‌گیرد.

در نقطه مقابل، تهراندشت دشت معتدلی است که به عنوان بهشت آب اطراف تهران شناخته می‌شود. فراوانی بی‌نظیر آب‌های زیرزمینی در تهراندشت سبب ایجاد باغ‌های میوه مشجر، کوچه باغ‌های همیشه سرسبز و استخرهای پرآب دائمی شده است. بهای ویلاها در تهراندشت در سطح متوسط و بسیار مناسب قرار دارد؛ به گونه‌ای که با بهای یک آپارتمان کوچک ۸۰ متری در تهران، می‌توان باغ‌ویلایی ۸۰۰ متری در تهراندشت تملک کرد. اسناد تهراندشت نیز اکثراً قولنامه‌ای بوده اما قواره‌های سنددار نیز با قیمت‌های بالاتر در دسترس هستند.

منطقه سهیلیه کرج نیز به دلیل نزدیکی به تهران، دسترسی مناسب، سرسبزی کوچه باغ‌ها و برخورداری از ویلاهای لوکس و فول امکانات، محبوبیت بالایی یافته است. سهیلیه بازاری بسیار منعطف دارد که در آن هم املاک سنددار داخل بافت و هم اراضی خارج بافت قولنامه‌ای با قیمت‌های بسیار رقابتی معامله می‌شوند. بهای ویلا در سهیلیه از ۲.۵ میلیارد تومان برای واحدهای نقلی شروع شده و تا بالای ۱۲۰ میلیارد تومان برای عمارت‌های لوکس متغیر است.

در حوزه جنوبی، شهریار و ملارد قرار دارند که اقلیمی دشت و گرم‌تر دارند. شهریار باغ‌های کهنسال زیبایی دارد اما دسترسی به منابع آب در آن ضعیف ارزیابی می‌شود. ملارد با مناطقی نظیر لم‌آباد و مهرچین، کانون احداث باغ‌ویلاهای اقتصادی مجهز به آلاچیق، استخرهای روباز روبه درختان مثمر قدیمی و انشعابات مصرفی است که گزینه‌ای جذاب برای بودجه‌های متوسط محسوب می‌شود.

تحلیل بازارهای شرقی و شمالی: دماوند و لواسانات

دماوند در ۶۵ کیلومتری شرق تهران و در دامنه‌های البرز شرقی، اقلیمی سرد و کوهستانی با مناظر خیره‌کننده قله دماوند دارد. این منطقه برای فرار از گرمای تابستان بی‌نظیر است اما زمستان‌های بسیار سختی دارد. اسناد دماوند نیز عمدتاً قولنامه‌ای بوده، دسترسی به آب در آن سخت است و تداخل با قوانین اراضی جهاد کشاورزی و تخریب دیوارهای غیرمجاز از ریسک‌های برجسته آن به شمار می‌رود. مناطق مشا و آبسرد در دماوند کانون تجمع ویلاهای استخردار در این بخش شرقی هستند.

لواسان بدون تردید گران‌ترین، اشرافی‌ترین و ایمن‌ترین تفرجگاه اطراف تهران است. لواسان به دلیل نزدیکی بی‌نظیر به بافت شهری تهران، آب‌وهوای معتدل، زیرساخت‌های بسیار توسعه‌یافته شهری، اسناد عمدتاً تک‌برگ شش‌دانگ رسمی و عدم وجود اصطکاک‌های مرسوم در سایر ییلاقات، در رتبه نخست جذابیت سرمایه‌گذاری قرار دارد. چالش اصلی لواسان، بهای سرسام‌آور اراضی و ویلاها است که ورود به این بازار را تنها برای قشر بسیار محدودی از جامعه ممکن می‌سازد.

الزامات حقوقی و تنظیم قرارداد در معاملات ییلاقات تهران

با توجه به سهم بالای معاملات قولنامه‌ای در مناطق ییلاقی اطراف تهران، رعایت نکات زیر جهت پیشگیری از ابطال معاملات ضروری است :

• بررسی وضعیت اوقاف و رهن: حتماً از اداره اوقاف محلی و دفاتر اسناد رسمی استعلام شود که ملک در رهن بانک یا جزو موقوفات اراضی نباشد، زیرا معامله املاک در رهن بدون رضایت مرتهن باطل است.
• درج مشخصات دقیق ثبتی: درج آدرس دقیق جغرافیایی، پلاک ثبتی اصلی و فرعی، متراژ دقیق عرصه و عیان، متعلقات نظیر انباری، پارکینگ، حق استفاده از چاه آب قانونی و شماره پرونده قبض‌های خدماتی (آب، برق و گاز) در متن قرارداد الزامی است.
• تعیین روش پرداخت و تعهدات: میزان پیش‌پرداخت، نحوه پرداخت ثمن معامله (نقد، چک یا تهاتر)، تاریخ دقیق تحویل فیزیکی ملک و تاریخ حضور در دفترخانه جهت انتقال سند باید به همراه جرایم دیرکرد روزانه قید شود.
• سنجش بهای معامله: توصیه می‌شود برای اطمینان از بهای ارائه شده از سوی فروشنده، حتماً قیمت‌های املاک همجوار و فرآیند ساخت منطقه از مشاوران معتمد استعلام گردد تا از خرید ملک با قیمت‌های حباب‌گونه پیشگیری شود.